İngilizce konuşurken neden donuyorum?
Bir soruyu anladığın hâlde cevaba başlayamıyorsan, mesele her zaman kelime eksikliği değildir. Bildiğin ifadeyi o anda bulmak, cümleyi kurmak ve hata yapma düşüncesiyle uğraşmak aynı ana sıkışabilir. İlk adım, “İngilizcem kötü” demek yerine tam olarak nerede durduğunu fark etmek.
Önce takıldığın anı ayırt et
Şu soruya sesli cevap vermeyi dene: “What do you usually do after work?” Çalışmıyorsan “after school” ya da “in the evening” kullan. Kendine hazırlık için yalnızca birkaç saniye ver. Cevabı değerlendirmeden önce hangi durumun sana uyduğuna bak:
- Türkçe cevabım hazır, İngilizcesini tek tek çeviriyorum. Cevabın fikrini küçültmek ve doğrudan kısa bir İngilizce başlangıç kullanmak işine yarayabilir.
- Kelimeleri görünce biliyorum, konuşurken bulamıyorum. Notlara bakmadan kelimeyi bir cümlede kullanma çalışmasına ihtiyacın olabilir.
- Yalnızken söyleyebiliyorum, biri dinleyince duruyorum. Daha düşük baskılı, kısa karşılıklı konuşmalarla başlayabilirsin.
- Ne Türkçe ne İngilizce söyleyecek bir şey buluyorum. Önce içerik seç: bir eylem, bir neden, bir örnek. Bu, yalnızca dil bilgisiyle ilgili bir sorun olmayabilir.
Bu ayrım bir seviye testi değil. Bugünkü çalışmanda hangi yükü azaltacağını seçmene yarayan kısa bir kontrol.
Türkçe cümleyi küçült, İngilizceye alan aç
Zihninde uzun ve kusursuz bir Türkçe cümle hazırlarsan, konuşmaya başlamadan önce bütün parçaların çevirisini çözmen gerekir. Söylemek istediğin anlamı koruyup daha kısa bir başlangıç seç.
I usually go for a walk after work.
It helps me relax. Sometimes I listen to music.
Şimdi kendin dene. “Akşamları dinlenmek için bazen yemek yaparım, bazen de bir şeyler izlerim” düşüncesinden yalnızca ilk eylemi seç. “I sometimes cook in the evening.” diye başla. Bir sonraki cümle ilk cümle çıktıktan sonra gelebilir.
Doğrudan İngilizce düşünmek, zihninden Türkçeyi zorla kovmak değildir. Sık kullandığın küçük ifadeleri her defasında baştan çevirmeye ihtiyaç duymadan kullanabilmeye çalışmaktır.
Duymak, tanımak ve söylemek farklı işler
Bir videoda “It depends on…” ifadesini duyunca anlamını bilmek, soruya cevap verirken onu kendiliğinden kullanmakla aynı şey değildir. Dinlerken bağlam ve konuşmacı sana yardım eder; konuşurken ne söyleyeceğini sen seçersin.
Dinlemeyi bırakma. Dinledikten sonra küçük bir üretim adımı ekle: iki yararlı ifade seç, kaynağı kapat ve her biriyle kendine ait bir cümle söyle. Örneğin “It depends on the weather.” cümlesini hafta sonu planın için kullan. Ertesi gün ifadeye bakmadan başka bir soruya cevap ver.
Kelimeler aklına geliyor ama onları sıraya koyamıyorsan, cümle iskeletleriyle bilgiyi konuşmaya taşıma alıştırmaları bu çalışmanın sonraki adımı olabilir.
Duraklamayı konuşmanın sonu sayma
Her duraksama başarısızlık değildir. Bir kelimeyi ararken konuşmaya devam etmek için zaman kazanabilir, cümleni sadeleştirebilir veya düşünceni başka sözlerle anlatabilirsin.
Let me think for a moment.
Let me put it another way.
Kelimeyi bulamadığında tarif et. “Termos” aklına gelmediyse “the bottle I use to keep my coffee hot” diyebilirsin. Bu kusursuz kelimeyi bulma yarışını, anlamı karşıya ulaştırma görevine çevirir.
Hata kaygısı ağır basıyorsa ilk provayı güvendiğin biriyle tek soruluk yap. Karşıdaki kişiden cevabın sırasında her hatayı düzeltmesini değil, sonunda anlaşılmayan bir yeri söylemesini iste. Böylece hem konuşmayı bitirir hem somut bir geri bildirim alırsın.
Bugün dene: tek soruya üç kısa cevap
- Birinci tur: “Akşam ne yaparsın?” sorusuna tek cümleyle cevap ver. Not yazma.
- İkinci tur: Aynı cevaba because ile bir neden veya ayrı bir örnek ekle.
- Üçüncü tur: Aynı soruyu “Hafta sonu ne yaparsın?” şeklinde değiştir. Eski cevabı ezberden tekrarlamak yerine bir ayrıntıyı değiştir.
Varsa telefonunun ses kaydını kullan. Dinlerken yalnızca şunu kontrol et: Mesajın anlaşılıyor mu? Nerede durdun? Orayı daha basit nasıl söyleyebilirsin? Bir seferde bütün telaffuz ve gramer hatalarını düzeltmeye çalışma.
Bu egzersizi tek güne bırakmamak için 15 dakikalık günlük speaking planına yerleştirebilirsin. İlerlemeyi “Hiç durmadım mı?” diye değil, “Durdum ama devam edebildim mi?” diye de değerlendir.
Sık takılan iki soru
Gramerim tamamlanmadan konuşmalı mıyım?
Bildiğin yapılarla kısa konuşmalar yapabilirsin. Bir yapı sürekli mesajını karıştırıyorsa onu ayrıca çalışıp aynı konuşmada yeniden dene. Konuşmak ve gramer çalışmak birbirinin sırasını beklemek zorunda değil.
Tek başına pratik yeterli mi?
Başlamak, sesini duymak ve ifadeleri hatırlamak için yararlıdır. Ancak beklemediğin bir soruyu anlama, sıra alma ve karşıdaki kişinin tepkisine göre cevap verme yönünü tek başına tam olarak çalışamazsın. Zaman zaman karşılıklı pratik ve anlaşılabilirliğe odaklanan geri bildirim ekle.